Referendum facultativ ed obligatoric declarads
Midadas da la Constituziun vegnan adina messas en votaziun, las leschas mo sin dumonda. Quai è la differenza tranter referendum obligatoric e facultativ.
Referendum obligatoric
Obligatoricamain davant il pievel van las midadas da la Constituziun federala, l'adesiun ad organisaziuns da segirezza collectiva u a communitads supranaziunalas e las leschas federalas urgentas senza basa constituziunala cun in temp da validitad da dapli che in onn (art. 140 Cst.). Qua dovra ins la dubla maioritad dal pievel e dals chantuns, er per las leschas urgentas senza basa constituziunala.
Referendum facultativ
Encunter leschas federalas ed enzacons auters conclus po ins pretender il referendum entaifer 100 dis suenter la publicaziun. I dovra 50 000 suttascripziuns u la dumonda da 8 chantuns (art. 141 Cst.). Er enzacons contracts internaziunals èn suttamess al referendum facultativ.
Tge maioritad dovra ei?
Tar il referendum facultativ basta la maioritad dal pievel. Sch'i na vegn betg pretendì in referendum, entra la lescha en vigur senza votaziun.
La differenza
Obligatoric: la votaziun ha adina lieu, per regla cun la dubla maioritad. Facultativ: la votaziun ha lieu mo, sch'ella vegn pretendida da 50 000 persunas cun dretg da votar u da 8 chantuns, e la maioritad dal pievel basta. Ina iniziativa vegn dentant da las persunas cun dretg da votar sezzas.
Funtaunas: Chanzlia federala (ch.ch, admin.ch), Constituziun federala art. 140, 141, 141a.
Enavos a: Co funcziunan las votaziuns en Svizra?